દિવાળી આવી ગઈ છે, 31મી ઓક્ટોબરે દેશભરમાં દિવાળીની ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવણી કરવામાં આવશે. ઘરોને શણગારવામાં આવ્યા છે, પૂજાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. ફટાકડા પણ ફોડવામાં આવશે. બાળકો પહેલેથી જ ફટાકડા ફોડવામાં વ્યસ્ત છે. આ તો ઉજવણીની વાત છે, હવે ચાલો જાણીએ કે ફટાકડાને લઈને કયા રાજ્યોમાં શું આદેશ જારી કરવામાં આવ્યા છે. હવાની ગુણવત્તાને ધ્યાનમાં રાખીને દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં ફટાકડા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો છે. તે જ સમયે, અન્ય ઘણા રાજ્યોએ દિવાળી દરમિયાન ફટાકડા પર અમુક અંશે નિયંત્રણો લગાવ્યા છે. પર્યાવરણીય ચિંતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, દિલ્હી, પંજાબ, હરિયાણા અને તમિલનાડુ જેવા ઘણા રાજ્યોમાં ફટાકડા અંગે ઘણા કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. આ નિયમોનો હેતુ આ તહેવારોના સમયગાળા દરમિયાન હવાની ગુણવત્તામાં બગાડને ઘટાડવાનો છે.
દિલ્હીમાં ફટાકડા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ છે
સામાન્ય રીતે દર શિયાળામાં તેની ગંભીર હવાની ગુણવત્તા માટે જાણીતી, દિલ્હી પ્રદૂષણ નિયંત્રણ સમિતિ (DPCC) એ 1 જાન્યુઆરી, 2025 સુધીમાં ફટાકડાના ઉત્પાદન, સંગ્રહ, વેચાણ અને ઉપયોગ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવ્યો છે. આમાં ઓનલાઈન વેચાણ પણ સામેલ છે. જો કે, શહેરમાં ઓછા હાનિકારક એવા ‘ગ્રીન ફટાકડા’ને જ મંજૂરી છે અને તે પણ દિવાળીની રાત્રે 8 થી 10 વાગ્યા સુધી માત્ર બે કલાક માટે. ગુરુપૂર્વ, ક્રિસમસ અને નવા વર્ષની પૂર્વ સંધ્યાએ પણ ફટાકડા ફોડવા પર પ્રતિબંધ મુકવામાં આવ્યો છે. લીલા ફટાકડાને મંજૂરી છે કારણ કે તેમાં ફટાકડામાં વપરાતા બેરિયમ અને સીસા જેવા ઝેરી રસાયણો નથી.
બિહારના કેટલાક શહેરોમાં ફટાકડા પર પ્રતિબંધ છે
બિહારના પટના, ગયા, મુઝફ્ફરપુર અને હાજીપુર જેવા મોટા શહેરોએ ગ્રીન ફટાકડા સહિત તમામ પ્રકારના ફટાકડા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે.
મહારાષ્ટ્રમાં ફટાકડા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ છે અને માત્ર ગ્રીન ફટાકડાને જ મંજૂરી છે. જે સામાન્ય ફટાકડા કરતાં લગભગ 30% ઓછું પ્રદૂષણ પેદા કરે છે. આ સિવાય મુંબઈ પોલીસે 23 ઓક્ટોબરથી 24 નવેમ્બર સુધી સ્કાય લેન્ટર્નના ઉપયોગ અને વેચાણ પર પણ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.
કર્ણાટકમાં માત્ર ગ્રીન ફટાકડાની જ છૂટ છે
કર્ણાટક સરકારે દિવાળી દરમિયાન માત્ર લીલા ફટાકડા ફોડવાની મંજૂરી આપી છે અને રાત્રે 8 થી 10 વાગ્યાની વચ્ચે માત્ર બે કલાક માટે જ ફટાકડા ફોડવાની સલાહ આપી છે. જો કે, આ અંગે હજુ સુધી કોઈ ઔપચારિક પ્રતિબંધ જારી કરવામાં આવ્યો નથી.
પંજાબ અને હરિયાણા સરકાર ફટાકડા પર કડક વલણ અપનાવે છે
આ દિવાળીએ પંજાબ અને હરિયાણા સરકારોએ પણ ફટાકડાના ઉપયોગને લઈને કડક વલણ અપનાવ્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટ અને NGTના નિર્દેશોને અનુસરીને, અહીંની સરકારોએ દિવાળી, ગુરુ પર્વ, ક્રિસમસ અને નવા વર્ષની પૂર્વ સંધ્યા સહિત અન્ય મુખ્ય તહેવારો પર ફટાકડાના ઉપયોગ અને વેચાણ પર પણ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. હરિયાણામાં, ખાસ કરીને ગુરુગ્રામમાં ફટાકડાને લઈને ઘણી કડકતા કરવામાં આવી છે. અહીં પણ દિલ્હીની જેમ જ નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. જો કે, દિવાળી અને ગુરુ પર્વના અમુક કલાકો દરમિયાન લીલા ફટાકડા સળગાવવાની પરવાનગી છે.
તમિલનાડુમાં ફટાકડા ફોડવા માટે સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે
તામિલનાડુએ દિવાળીને ધ્યાનમાં રાખીને વાયુ પ્રદૂષણથી બચવા માટે એક અનોખો રસ્તો શોધી કાઢ્યો છે. જેમાં દિવાળી પર ફટાકડા ફોડવા માટે સવારે 6 થી 7 અને સાંજે 7 થી 8 નો સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. તમિલનાડુ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (TNPCB) એ પણ પ્રદૂષણ અને અવાજના સ્તરને ઘટાડવા માટે ફટાકડાના જવાબદાર ઉપયોગ માટે એક એડવાઈઝરી જારી કરી છે. જેનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે.
